ΣΑΚΗΣ ΚΟΚΚΙΝΗΣ: Συνταξιοδοτικό και όλες οι ΑΛΛΑΓΕΣ με τη ψήφιση του νέου ασφαλιστικού

Άρθρο του Σάκη Κοκκίνη Δικηγόρου Υπ. Διδάκτορος Διοικητικού Δικαίου ΔΠΘ

Τι προβλέπεται για τις αιτήσεις
συνταξιοδότησης από εδώ και στο εξής.

Τι προβλέπεται για τις ήδη καταβαλλόμενες συντάξεις όλες οι νέες
περικοπές σε όλες τις κατηγορίες ασφαλισμένων.


Κόβεται το ΕΚΑΣ, η αναπηρική σύνταξη θα είναι μειωμένη εάν
κάποιος –δύστυχος- αρρωστήσει ή πάθει εργατικό ατύχημα με λιγότερα από 20
χρόνια ασφάλισης, η χήρα δεν θα λαμβάνει σύνταξη λόγω θανάτου εάν είναι
μικρότερη από 55 ετών, ενώ θα λαμβάνει μειωμένη σύνταξη εάν έχει διαφορά πάνω
από 10 χρόνια (μικρότερη) από τον αποβιώσαντα…

σύζυγο, για 40 χρόνια ασφάλισης και με
καταβλητέες εισφορές για (μισθό) 2.000 ευρώ (σε ολόκληρο τον ασφαλιστικό βίο)
το ταμείο θα δίνει 846 ευρώ σύνταξη (1230 μεικτά με την εθνική σύνταξη ή
ποσοστό αναπλήρωσης 61,5% από 70-80% μέχρι τώρα).
Είναι μερικά από τα στοιχεία που συνθέτουν το
νέο ασφαλιστικό των αυξημένων εισφορών, των περισσοτέρων ετών ασφάλισης, της
μεγαλύτερης ηλικίας εξόδου και των μικρότερων συντάξεων που εισάγει η κυβέρνηση
προς ψήφιση στη Βουλή.
Και ακόμη δεν έχει κλείσει η αξιολόγηση. Μένει
να διευκρινιστεί το ύψος των περικοπών στις επικουρικές συντάξεις.
Επίσης, αδιευκρίνιστο είναι το ύψος των εν
αναμονή μέτρων (ρεζέρβα 2,7-3,5 δις ευρώ) τα οποία έχει απαιτήσει το ΔΝΤ και η
κυβέρνηση δεσμεύεται να ονοματίσει-καταλογίζει αλλά, προς το παρόν, δεν
επιθυμεί (και δεν μπορεί;) να τα νομοθετήσει.  Όπως επιθυμεί η πλευρά των
δανειστών. Κάτι στο οποίο όχι μόνο επιμένει η πλευρά των δανειστών αλλά, το
θέτει σαν προϋπόθεση περαιτέρω συνέχισης του προγράμματος (συμμετοχής του ΔΝΤ
και, κατά συνέπεια, εκταμίευσης των δόσεων από το Ευρωπαϊκό Μηχανισμό ESM).
Κατά συνέπεια, το προωθούμενο προσχέδιο του
ασφαλιστικού δεν απομένει παρά να καταστεί αρνητικότερο για τους συνταξιούχους,
παλαιούς και μελλοντικούς, αναλόγως της κυβερνητικής υποχωρητικότητας.
Με τα έως τώρα δεδομένα οι παρεμβάσεις την
ασφαλιστική νομοθεσία διαχωρίζονται σε τρεις κατηγορίες.
Α/Για
τις αιτήσεις συνταξιοδότησης από εδώ και πέρα προβλέπεται:
1.Βασική
σύνταξη 260 ευρώ το μήνα για συνολικές εισφορές (μέσος όρος 15ετίας) 1.000 ευρώ
και συνταξιοδότηση στο 62ο έτος της ηλικίας (384 εθνική
σύνταξη συν ανταποδοτική 115 ευρώ, μείον 40% πέναλτι πρόωρης εξόδου).
2.Σύνταξη 460
ευρώ με τις ίδιες προϋποθέσεις στο 67ο έτος της ηλικίας και 543 ευρώ για 20 χρόνια ασφάλισης, με 1.000
ευρώ μέσο μισθό και «έξοδο» στο 67ο έτος της ηλικίας.
3.Η αναπηρική σύνταξη θα είναι μειωμένη (το
τμήμα της εθνικής σύνταξης) κατά 25% για ποσοστό αναπηρίας από 67% έως 79,99%
και κατά 50% από 50% έως 66,99%.
4.Η σύνταξη
χηρείας θα χορηγείται μόνο στην/ον σύζυγο  μόνο εφόσον έχει συμπληρώσει το
55ο έτος της ηλικίας. Σε διαφορετική περίπτωση, εάν είναι 52 ετών θα
την λάβει για μία 3ετία και ακολούθως το 50% αυτής στο 67ο έτος της ηλικίας. Ενώ, εάν είναι μικρότερη/ος των 52 ετών θα την
λάβει μόνο για μια 3ετία και δεν θα επανέλθει στο 67ο έτος…
Δεν θα δίνεται σύνταξη χηρείας σε περίπτωση
μεγάλης διαφοράς ηλικίας στο ζευγάρι. Αν η διαφορά ηλικίας μεταξύ του
αποβιώσαντος και της συζύγου του, αφαιρουμένου του διαστήματος του γάμου τους,
είναι μεγαλύτερη από δέκα έτη, η σύνταξη του επιζώντος συζύγου, υφίσταται, για
κάθε πλήρες έτος διαφοράς, μείωση που καθορίζεται σε:
α/1% για τα έτη από το 10ο και το 20ό έτος.
β/2% για τα έτη από το 21ο έως το 25ο έτος.
γ/3% για τα έτη από το 26ο έως το 30ό έτος.
δ/4% για τα έτη από το 31ο έως το 35ο έτος.
ε/5% για τα έτη από το 36ο και άνω.
5.Οι
επικουρικές συντάξεις θα υπολογίζονται με συντελεστή 0,45% για κάθε έτος
ασφάλισης. Ήτοι, 9% την 20ετία και 90 ευρώ επικουρική σύνταξη στο 67ο έτος της ηλικίας για μέσο ασφαλιστέο μισθό 1.000 ευρώ.
6.Οι γιατροί, μηχανικοί, δικηγόροι κ.α. του
δημοσίου που είχαν διπλή ασφάλιση (στο Γενικό Λογιστήριο και στο οικείο ταμείο,
εν προκειμένου στο ΕΤΑΑ) θα χάσουν την δεύτερη σύνταξη. Θα χορηγείται μία, από
τον Ενιαίο Φορέα Κύριας Ασφάλισης και προκειμένου να μεγαλώσει ο ασφαλιστέος
μισθός και να ενισχυθεί, κάπως, η (μελλοντική) σύνταξη θα πρέπει ο ασφαλισμένος
να πληρώνει τα επιπλέον ασφάλιστρα, τόσο τα δικά του όσο και του
εργοδότη-δημοσίου.
7.Ο συντάξιμος μισθός θα υπολογίζεται με βάσει
τις εισφορές από το 2002 και μετά (καθώς πριν από αυτή τη χρονολογία δεν
υπάρχουν μηχανογραφημένα στοιχεία). Είναι φανερό ότι όσο καθυστερεί να επέλθει
ο συνταξιοδοτικός κίνδυνος (ηλικία συνταξιοδότησης) τόσο θα μειώνεται ο
ασφαλιστέος μισθός καθώς στον υπολογισμό θα μπαίνουν περισσότερη χρόνια της
μνημονιακής περιόδου λιτότητας (από το 2010 και μετά…).
8.Μόνο όσοι συνταξιοδοτηθούν φέτος με τους
νέους όρους και έχουν διαφορά στη σύνταξη πάνω από 20% (μείωση εν σχέσει με τα
ισχύοντα προ του νόμου Κατρούγκαλου) θα υποστούν την μισή περικοπή. Από
1/1/2017 και μετά ο κάθε συνταξιούχος θα δέχεται αγόγγυστα οποιαδήποτε περικοπή
του βγάλει το  νέο σύστημα στο ακέραιο, ακόμη και εάν είναι 30% πιό κάτω
εν σχέσει με τον παλαιό τρόπο υπολογισμού, καθώς δεν θα ισχύει η έκπτωση του
50% της διαφοράς…
9. Αν και
αναφέρεται σαν πλαφόν τα 2.300 ευρώ για κύρια σύνταξη (ήτοι απαιτείται
–αφαιρούμενης της εθνικής σύνταξης 384 ευρώ- ασφαλιστέος μισθός 4.562 ευρώ),
ωστόσο έρχεται ο νομοθέτης με το άρθρο 30 και θέτει πλαφόν στον υπολογισμό των
εισφορών που κατέβαλε ο ασφαλισμένος στον ιδιωτικό τομέα. Και για την  28η (υψηλότερη) ασφαλιστική κλάση το πλαφόν ασφαλιστέου μισθού ήταν τα
2.450 ευρώ μέχρι το 2010. Κατά συνέπεια, με ένα φτηνό κόλπο η κυβέρνηση
επιχειρεί να κουρέψει τις συνταξιοδοτικές προσδοκίες ακόμη και όσων αγόγγυστα
πλήρωναν εισφορές κατά τα παρελθόν.
Έρχεται μάλιστα ο κ.Κατρούγκαλος να κρατήσει
για τον εαυτό του αυτή την πρωτοβουλία και με το εν λόγω άρθρο ορίζει ότι «Στην
περίπτωση ασφαλισμένων οι οποίοι, υπό την ισχύ του προϊσχύοντος νομοθετικού
καθεστώτος κατέβαλλαν εισφορές ανώτερες από αυτές του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, όπως και στην
περίπτωση ασφαλισμένων που θα καταβάλλουν εθελοντικά εισφορές ανώτερες από τις
προβλεπόμενες στο νόμο αυτό, η σύνταξη προσαυξάνεται κατά ποσοστό που θα
ορισθεί με απόφαση του Υπουργού Εργασίας….»
Β/Για
τις ήδη καταβαλλόμενες συντάξεις προβλέπεται:
1.Το άθροισμα κύριας και επικουρικής που
ξεπερνά τα 1.300 ευρώ μεικτά (1.150 καθαρά) θα περικόπτεται. (Σ.σ. δεν έχει
αποσαφηνιστεί το ποσοστό). Η περικοπή, εντελώς τεχνικά, θα γίνεται στο τμήμα
της επικουρικής σύνταξης προκειμένου να πληρωθεί η κυβερνητική δέσμευση ότι δεν
θα μειωθούν οι κύριες συντάξεις…
2.Το ΕΚΑΣ θα καταργηθεί το 2019 και μέχρι τότε
αυξάνονται τα εισοδηματικά κριτήρια ώστε σταδιακά να απορρίπτονται οι σχετικές,
ανά έτος, αιτήσεις των (παλαιών) δικαιούχων. Έτσι, για την χορήγηση του
επιδόματος θα πρέπει ο συνταξιούχος (άνω των 65 ετών ή με αναπηρία 80% και
πάνω) να έχει ετήσιο εισόδημα από συντάξεις έως 7.972 ευρώ (664 το μήνα) ,
ετήσιο εισόδημα από κάθε πηγή έως 8.884 ευρώ και ετήσιο οικογενειακό εισόδημα
κάτω από 11.000 ευρώ.
3. Στις ήδη
καταβαλλόμενες συντάξεις θα γίνει περικοπή των οικογενειακών επιδομάτων καθώς
εις το εξής δεν θα είναι ποσοστό επί της σύνταξης (5% για κάθε τέκνο μέχρι το
18ο έτος ή το 24ο εφόσον σπουδάζει) αλλά, ποσό
όπως ισχύει στο δημόσιο…
4.Οι αναπηρικές συντάξεις θα επανεξεταστούν
καθώς μέχρι 31/12/2016 διαμορφώνονται νέοι κανόνες απονομής αναπηρικής
σύνταξης.
5. Τίθεται πλαφόν τα 720 ευρώ στους
διπλοσυνταξιούχους. Ειδικά εάν οι δύο συντάξεις καταβάλλονται από διαφορετικούς
φορείς, στους οποίους συμπεριλαμβάνεται το Δημόσιο, αναστέλλεται η καταβολή της
μίας από αυτές κατόπιν επιλογής της ενδιαφερομένης και μέχρι του ποσού των
επτακοσίων είκοσι (720€) ευρώ.
6.Σε περίπτωση εργασίας του συνταξιούχου πλέον
θα του κόβεται το 60% της σύνταξης ανεξαρτήτως ύψους αυτής. Ενώ για όσους
συνταξιούχους εργαζόταν έως τώρα δεν κοβόταν η σύνταξη έως 1.000 ευρώ (πάνω από
αυτό το όριο αποδιδόταν το 30%) και έως 2.000 ευρώ η σύνταξη καταβαλλόταν στο
ακέραιο εάν η απασχόληση του συνταξιούχου ήταν ως ελεύθερου επαγγελματία (πάνω
από αυτό όριο δεν δινόταν κανένα ποσό).
7.Τίθεται πλαφόν ανώτερης σύνταξης τα 2.300
ευρώ μεικτά και τα 3.000 για συνολο συνάξεων (από 3.000 και 3,600 αντίστοιχα).
Γ/Για
τις εισφορές προβλέπεται:
1.Καταβολή εισφορών από 1/1/2017 με βάσει τα
εισοδήματα του 2016 για τους ελευθέρους επαγγελματίες, όσους έχουν διπλή
απασχόληση, τους αμειβόμενους με μισθό και απασχολούμενους με «μπλοκάκι», του
αγρότες κ.α. Ιδιαιτέρως θα επιβαρυνθούν όσοι ασφαλίστηκαν για πρώτη φορά μετά
την 1/1/1993 οι οποίοι δεν ήταν υποχρεωμένοι σε δεύτερη ασφάλιση σε περίπτωση
άσκησης έτερου επαγγέλματος (σ.σ. σε περίπτωση που ήταν μισθωτοί και
ασφαλισμένοι στο ΙΚΑ δεν ήταν υποχρεωμένοι να ασφαλιστούν στον ΟΑΕΕ/ΤΕΒΕ εάν
άνοιγαν ατομική επιχείρηση)
Οι μισθωτοί θα καταβάλουν εισφορές με βάσει το
εισόδημά τους αλλά, εφ όλου του μισθού. Κάτι που θα επιβαρύνει ιδιαιτέρως του
δημοσίους υπαλλήλους οι οποίοι είχαν ποσά (επιδόματα, επιπλέον αμοιβές κ.α.)
για τα οποία δεν πλήρωναν έως τώρα εισφορές…
2.Οι ελεύθεροι επαγγελματίες θα πληρώνουν
εισφορές ακόμη και για εισόδημα 70.000 ευρώ. Σε μια τέτοια περίπτωση μόνο για
κύρια σύνταξη οι εισφορές που θα βαρύνουν από το νέο χρόνο τον απασχολούμενο θα
ανέρχονται σε 14.000 ευρώ, ενώ για ασφάλιση υγείας θα καταβάλλουν σχεδόν 4.900
ευρώ κάθε χρόνο!
3.Βεβαίως, για την πλειονότητα των ελευθέρων
επαγγελματιών-ασφαλισμένων στον ΟΑΕΕ θα προκύψει ελάφρυνση των εισφορών καθώς
το 80% των αυτοαπασχολουμένων δηλώνει ατομικό εισόδημα κάτω από 10.000 ευρώ το
χρόνο. Ωστόσο, το εν λόγω μέτρο πλήττει του ειλικρινείς φορολογουμένους,
τιμωρεί την επιχειρηματικότητα και το κέρδος και, εν τέλει, λόγω της μείωσης
των εσόδων του ασφαλιστικού θα επιβληθούν, στο εγγύς μέλλον, νέες περικοπές
στις παροχές συντάξεις. Και αυτό γιατί με το νέο σχέδιο του ασφαλιστικού
προβλέπονται αυτόματοι «σταθεροποιητές» σε περίπτωση μη συγκράτησης των δαπανών
και αύξησης των εσόδων του ασφαλιστικού. Μάλιστα, τα εν λόγω «δεσμά»
προβλέπονται μέχρι το 2060.
4.Αύξηση των εισφορών για επικουρική ασφάλιση
κατά μισή μονάδα για τους εργαζόμενους και μισή μονάδα για τις επιχειρήσεις σε
3,5% επί του μεικτού μισθού για το κάθε μέρος και 7% στο σύνολο αναδρομικά από
1/12016. Το εν λόγω ποσοστό διαμορφώνεται σε 3,25% για κάθε μέρος από το 2019
και για μια ακόμη 3ετία. Οπότε το 2022 το ποσοστό εισφοράς για επικουρική
σύνταξη επανέρχεται στο 6%.
5.Για τους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα δεν
υφίσταται το πλαφόν των 5.860 ευρώ το μήνα επί των οποίων παρακρατούνται
εισφορές για τους ελεύθερους επαγγελματίες. Κατά συνέπεια, ένα μάνατζερ σε
ιδιωτική επιχείρηση μπορεί να πληρώνει εισφορές ακόμη και για μεικτό μισθό
10.000 ευρώ, αν και αυτές οι εισφορές δεν υπολογίζονται καθώς υπάρχει πλαφόν
2.300 ευρώ για μεικτή κύρια σύνταξη.
6. Καθιερώνεται αντικειμενικό σύστημα
προσδιορισμού των ημερομισθίων-ενσήμων σε κάθε επιχειρηματική δραστηριότητα στα
[πρότυπα των οικοδομικών ενσήμων (1,45 ένσημα να τετραγωνικό μέτρο κατοικίας
κ.ο.κ.) Το αντικειμενικό σύστημα τεκμαρτού υπολογισμού ρυθμίζεται «με βάση
πρόσφορα κριτήρια υπολογισμού της ελάχιστης εργατικής απασχόλησης όπως είναι
ενδεικτικά το είδος της επιχείρησης, το μέγεθος της εγκατάστασης, το ωράριο
λειτουργίας, η τυχόν εποχιακή φύση της λειτουργίας της επιχείρησης, ο κύκλος
εργασιών , οι αναγκαίες για την εκτέλεση των εργασιών ειδικότητες, η γεωγραφική
θέση της επιχείρησης, η τυχόν εισφορά προσωπικής απασχόλησης από τον εργοδότη ή
τους εταίρους εργοδοτικής επιχείρησης». Ουσιαστικά πρόκειται για συνδιαχείριση
μιας επιχείρησης με το νέο ΙΚΑ (ΕΦΚΑ) το οποίο θα ορίζει πόσους απασχολούμενους
θα έχει μια επιχείρηση, πόσες ημέρες αυτοί θα εργάζονται ακόμη και την διάρκεια
της απασχόλησης…

Τα
ποσοστά της ανταποδοτικής σύνταξης

ΚΛΙΜΑΚΕΣ ΕΤΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ
ΠΟΣΟΣΤΟ ΑΝΑΠΛΗΡΩΣΗΣ
ΑΠΟ
ΕΩΣ
0
15
0,77%
15,01
18
0,84%
18,01
21
0,90%
21,01
24
0,96%
24,01
27
1,03%
27,01
30
1,21%
30,01
33
1,42%
33,01
36
1,59%
36,01
39
1,80%
39,01
42 και περισσότερα
2,00%
Σάκης
Κοκκίνης
Δικηγόρος
Βόλου
Υπ.Διδάκτωρ
Διοικητικού Δικαίου Δ.Π.Θ